Sansür

Nasrettin Hoca’nın torununa tutuklama

Rejimi yıktılar, yenisini inşa etmeye çalışıyorlar, mesele budur. Bugün Türkiye’deki hemen her mesele de bununla ilgilidir.

Demokrasiyi inilecek durağa götüren tramvay diye tanımladılar önce, ardından demokrasiden bile ileride olduklarını propaganda etmek için “ileri demokrasi” dediler ve bugün Türkiye’yi gerilettikleri zeminde inşa etmeye çalıştıkları rejimi özetle şöyle uyguluyorlar:

- Vatandaş istediği gibi yaşar, istediğini giyer, istediğini içer ama sınırlı yerlerde, özellikle evinde olması tercih edilir çünkü dışarıda giyilen tahrik edebilir, içilen haram görülebilir.

- Gazeteci özgürce haberini yazabilir ama yazılanın yalan olduğu varsayılarak “yalan haber yayma” suçuyla tutuklanabilir. Haberin sonradan doğru çıkmasının bir önemi yoktur.

- Herkesin düşünce ve ifade özgürlüğü vardır ama düşünce beğenilmezse “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” kapsamına sokulabilir. Kimsenin tahrik olmasına ve tepki göstermesine elbette gerek yoktur.  

 

 Mehmet Ali Güler   Cumhuriyet 

Zonguldak

 

İnternet

 

“Sanata Evet Zonguldak”

 

SANAT VE DOĞA ÇOCUKLARIN GÜLÜMSEMESİNDE BULUŞTU

“Sanata Evet Zonguldak” grubu 28 Haziran 2026 Pazar günü, Karabük'ün Yenice Tır köyünde 'Çocuklarla Sanat ve Doğa Buluşması' gerçekleştirildi. Sanatın, doğanın ve paylaşmanın bir araya geldiği etkinlik, çocuklar ve aileleri için unutulmaz anılara sahne oldu. Yaklaşık 80 kilometrelik yolculuğun ardından başlayan organizasyonda çocuklar gün boyunca karikatür çizdi, fotoğrafçılığı uygulamalı öğrendi, müzik dinletisiyle keyifli anlar yaşadı. Yaptıkları doğa yürüyüşü, oynadıkları oyun ve yapılan yarışmalarla doyasıya eğlendiler.

Fotoğraf sanatçısı, yazar, İbrahim Akyürek ve öğretmen, fotograf sanatçısı Muhammet Örenli; çocuklara fotoğrafçılığın temel tekniklerini uygulamalı olarak anlattı. Ardından öğretmen, yazar Fatma Kılıç'ın Kuşlama kitabını görselleyen karikatürist, B.E.Ü. Güzel Sanatlar Sahne Sanatları öğrencisi Paylaş Kiraz 23 çocukla karikatür atölyesi yaparak onların hayal güçlerine dokundu. Lise öğrencisi Efe Burak Ocak bağlaması ile etkinliğe ayrı keyif ve renk kattı.

Etkinlikte çocukların çektiği fotoğraflar ve hazırladığı karikatür çalışmalarının ilerleyen günlerde düzenlenecek özel bir sergide Zonguldaklı sanatseverlerin beğenisine sunulması kararlaştırıldı.

Program kapsamında katılımcılar, 263 madencinin anısına yaptırılan anıt mezarı ziyaret ederek maden şehitlerini saygı, minnet ve dualarla andı. Duygu dolu anların yaşandığı ziyaretin ardından etkinlik, Yenice Ihlamur Teras’ta doğanın eşsiz manzarası eşliğinde gerçekleştirilen keyifli sohbetlerle sona erdi. Sanatı, doğayı, tarihi ve toplumsal değerleri bir araya getiren anlamlı organizasyon, katılımcıların hafızalarında unutulmaz izler bırakarak başarıyla tamamlandı.

 

Sansür

 

 

Devletlerinin utandığı Ankaralılar: NATO bariyerinin ardına gizlenen gecekondu mahallesinde neler yaşanıyor?

 

sansür

Küresel baskı rejimi altında kültür-sanat

2025 yılı savaşların, kalabalık protestoların ve kültürel tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemdi. Gazze’de devam eden savaştaki talanda birçok kültürel miras alanı, müze, kütüphane ve sanat kurumu da zarar gördü. Haziran ayında yaşanan İsrail-İran çatışması bölgedeki siyasi gerilimi artırırken Sudan, Ukrayna ve Myanmar gibi çatışma bölgelerinde insanlar ağır baskılar altında hayatta kalmayı sürdürdü. 

Aynı dönemde Sırbistan’da yüz binlerce kişinin katıldığı öğrenci protestoları, Kenya’daki gençlik hareketleri ve farklı ülkelerdeki hükümet karşıtı gösteriler yılın toplumsal olayları arasındaydı. Kültür-sanat alanında Filistin ile dayanışmada bulunan çeşitli sergiler iptal edildi, meseleyi yok sayan festivallere yönelik boykot çağrıları yapıldı ve kurum içi krizler yaşandı. Afganistan’da ise Taliban’ın müzisyenlerin ve kadınların kültürel yaşamdaki varlığına yönelik yasakları devam ederken İran, Rusya, Türkiye ve başka birçok ülkede sansür, ifade özgürlüğü ve sanatçıların kamusal rolü üzerine tartışmalar mevcuttu. 

Sanatsal ifade özgürlüğünü savunan ve her sene kültür-sanat alanına yönelik baskıları belgeleyerek raporlayan uluslararası insan hakları kuruluşu Freemuse'un tüm bu yaşananların gölgesinde 2025 yılı boyunca kültür-sanat alanına yönelik baskıları kayıt altına aldığı kapsamlı raporunu Fırat Yusuf Yılmaz Susma Platformu için değerlendirdi.

İnternet

 

2 Temmuz

Sivas Katliamı dosyası AİHM’de: AYM tam 12 yıldır tek karar vermedi, ortada sanık kalmadı, katledilenlerin yakınları bitmeyen acıyı anlattı

 

FOTOĞRAF

   GENÇLERE AÇIK ÇAĞRI    

 

Tır Köyü / Yenice

 

Mazi 22 Temmuz 2004

Sahibine Göre Manşet

Pamukova Tren Kazası, 22 Temmuz 2004

Üzülmez

 

nato

 

 NATO ne film çeviriyor? 

HOLLYWOOD OPERASYONLARI 

NATO’nun, hele de ABD’nin film sektörüne doğrudan müdahil olması yeni değil. Özellikle Pentagon ve CIA’in bu konularda çok özel çalışmalar yürüttüğü, yapımcıdan yönetmene, senaristten oyuncuya her düzeyde Hollywood’a nüfuz ettiği biliniyor.

Bu konuda Türkçesi de olan iki önemli kitap var. İlki Jaques Seguela’nın Hollywood Daha Beyaz Yıkar kitabıdır (Alfa, 1991). Kitap özetle emperyalist ABD’nin kültürel hegemonya için Hollywood’u nasıl kullandığını ortaya koymaktadır. İkinci kitap ise David L. Robb’un Hollywood Operasyonları kitabıdır (Güncel Yayıncılık, 2005). Pentagon belgeleri ile yapımcı ve senaristlerle yapılmış görüşmelere dayanan kitap, ABD ordusunun Hollywood filmleri üzerinden dünyaya nasıl “sempatik” gösterilmeye çalışıldığını ortaya koymaktadır.

CIA-PENTAGON-NATO FAALİYETLERİ

CIA’in bu işleri yapmak için “Eğlence Sektörü İşbirliği” adlı birimi bile var. Bu birim sadece film sektörüne değil; gazete, dergi ve kitap alanına da “ABD emperyalizminin çıkarları” için müdahil oluyor. Sadece filmlerin ya da kitapların içeriklerini yönlendirmekle kalmıyor, doğrudan film yapılmasını ve kitap yazılmasını bile sağlıyor!

Pentagon’un bu alandaki faaliyetleri ise büyük bir endüstri oluşturmuş durumda. Öyle ki bu endüstri akademik literatürde “askeri-eğlence kompleksi” olarak isimlendirilmektedir.

NATO’nun da bu kültürel alanlara müdahil olması için birimi var: Kamu Diplomasisi Komitesi. Komite bünyesinde kamuoyu oluşturma, medya ilişkileri ve stratejik iletişim alt birimleri var. 

           

Mehmet Ali Güler   Cumhuriyet 

Kilimli

 

67sergi@gmail.com 

savaş

 Avrupa otomotiv tekelleri silah sanayisine yöneliyor:  Krizi aşma, savaşa hazırlanma çabası

 

Kafa NATO

 

NATO'dan kapalı kapılar ardında 'propaganda' faaliyeti: Sinemacılarla dördüncü toplantı bu ay 

 
Londra’daki toplantı, davet edilen senaristler arasında huzursuzluğa yol açtı. Bir kısmı, kendilerinden "NATO propagandasına katkıda bulunmalarının" istendiğini hissettiklerini belirtti.

Ödüllü "Christy" filminin yazarı Alan O’Gorman, planlanan toplantıyı "skandal" ve "açıkça propaganda" olarak nitelendirdi. O’Gorman, "Bunu bir tür olumlu fırsat gibi sunmanın son derece düşüncesizce ve çılgınca olduğunu düşündüm. Ben dahil pek çok insanın arkadaşları, aileleri ya da kendileri, NATO üyesi olmayan, NATO’nun dahil olduğu ve yaydığı savaşlar yüzünden acı çekmiş ülkelerden geliyor" dedi.

O’Gorman, bu toplantıların NATO’nun "bazı mesajlarını film ve televizyon aracılığıyla dışarıya aktarma" hedefine hizmet ettiği görüşünü paylaştı. Senarist, "Bunu İrlanda bağlamında da görüyorum; medyanın ve hükümetin bir kısmı aracılığıyla NATO’yu olumlu bir ışık altında sunmak ve kendimizi onlarla daha yakından hizalamak için bir baskı var" ifadelerini kullandı.

 

resim

      

Kömür taşıyan madenci kadınlar (Vincent Van Gogh, 1882)

ÜNLÜ RESSAM VAN GOGH’UN MEKTUPLARINDA KÖMÜR İŞÇİLERİ (MADENCİLER): “KARANLIKTAN VARILIR IŞIĞA”

   «Kömür Madeninde» adlı küçük desen pek o kadar önemli değil, ama hiç düşünmeden çiziverdim işte onu, çünkü madende çalışan bir sürü adamlar görüyorum burda, belli niteliği olan bir topluluk bu. Gördüğün evceğiz iskele yolunun üstündedir, büyük bir atölyeye bitişik küçük bir kahvehanedir aslında, işçiler paydos saatinde oraya ekmeklerini yemeğe ve bir bardak bira içmeye gelirler.

   Bir zamanlar, İngiltere’de maden ocaklarının işçileri arasında papaz olmak için dilekçe vermiştim, ama kabul edilmedi, en azından yirmi beş yaşında olmam gerektiği ileri sürüldü. Bilirsin ki, yalnız İncil’in değil, bütün Kutsal Kitabın en köklü, en esaslı gerçeklerinden biri «Karanlıkta Parlayan Işıktır».

   Sabah kar altında kömür madenine giden kadın erkek madenciler gördüm; dikenli bir çit boyunca uzanan bir patikada yürürken, gölgeleri hayal meyal seziliyordu alaca karanlıkta; arkada madenin büyük yapıları ve hurda demir yığınları birer karaltı olarak süzülüyordu havada.

   Marcasse dedikleri burası çevrenin en eski ve en tehlikeli madenlerinden biriymiş. Çok belâlı sayılıyor, çünkü inişte de çıkışta da boğucu havası ve grizu patlamaları, bir de yeraltında akan sular ve eski galerilerin çökmesi yüzünden birçok kazalar olurmuş bu madende. Kapkara bir yer burası, bütün çevresi de ilk bakışta donuk ve kasvetli.

https://www.cafrande.org/van-goghun-mektuplarinda-komur-iscileri-madenciler/ 

 İşçilerle tanışma

“Orta sınıftan gelen Van Gogh hayatında ilk kez işçilerle tanışıyordu. Bunlar cahil ve yoksul insanlardı; tehlikeli ve ağır işlerde çalışıyorlardı. Ama Van Gogh açısından onların basit yaşam tarzlarında daha büyük bir gerçeğin saklı olduğunu düşünüyordu. Ressam olduktan sonra konularını oradan seçti. Hayran olduğu Jean-François Millet gibi o da işçilerin yaşamını resme dökmek istiyordu. Bu konu onun için hep önemli oldu. Van Gogh Borinage’de kendisini etkileyen günlük sade yaşam tarzı ve kır yoksullarının yanı sıra orada “ilk kez doğa çalışmaya” başladığını söylüyordu. Van Heugten’a göre, “Madencilerin oturduğu basit kulübeler iyi bir örnek. İlk iki çiziminde bu kulübeleri konu aldı ve kariyeri boyunca bu onun için önemli bir tema oldu”

Müzik - 16 Ton

  

Güncelleşen

   BELGESEL   

 16 Ton : Ümit Kıvanç   

Tek ses

 

Sanat dünyası, 'butlan'a karşı tek ses: Eserlerin hak sahiplerinden peş peşe tepkiler

''MEYDAN TÜRKÜSÜ'' ÇALINMIŞTI

Edip Akbayram'ın ailesi, Kılıçdaroğlu'nun CHP Genel Merkezi'nde dün yaptığı konuşmada da Akbayram'ın "Meydan Türküsü" adlı şarkısının çalınmasına tepki göstererek eser hak sahipleri olarak Kılıçdaroğlu'nun etkinliklerinde şarkılarının çalınmasını yasakladı. 

Akbayram ailesinden yapılan açıklamada, "Edip Akbayram’ın yorumladığı eserlerin, kamuoyunda ‘mutlak butlan’ sürecinin temsilcisi veya destekleyicisi olarak görülen kişi, grup ve organizasyonlar tarafından siyasi etkinliklerde kullanılmasına izin vermediğimizi beyan eder, kamuoyunun bilgisine sunarız'' denildi. 

LİVANELİ VE BAĞCAN DUYURDU

Ünlü sanatçılar Zülfü Livaneli ve Selda Bağcan, Kılıçdaroğlu yönetimine eserlerini yasakladıklarını duyurdu. 

Livaneli, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ''Butlanla gelen şu anki CHP Genel Merkezinin bestelerimi kullanmasına iznim yoktur'' dedi.  

Bağcan ise yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:  

"Butlanla gelen mevcut CHP Merkezinin; sesimi, bestelerimi ve kayıtlarımı herhangi bir etkinlikte, yayında ve siyasi çalışmada kullanmasına iznim yoktur."

PEŞ PEŞE YASAKLAR GELDİ

"Hak Hukuk Adalet" marşının bestecisi Ali Altay da ''Size geçmişte siyasi hayatınıza şarkılar ile hizmet vermiş bir sanatçı olarak kendimden, size oy vermesi için ikna ettiğim insanlardan, CHP ve Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ten özür diliyorum'' ifadesini kullandı. 

Sanatçı Cahit Berkay da sosyal medya hesabından açıklama yaparak Kılıçdaroğlu yönetiminin şarkılarını çalmasına izin vermediğini açıkladı. 

Diğer yandan bugün sabah saatlerinde eserleri kullanılan sanatçılar Suavi ve Sabahat Akkiraz Kılıçdaroğlu'nun şarkılarını kullanmasına yasak getirdiğini bildirmişti. 

Sanatçı Onur Akın da parti için söylediği şarkıların kullanılmasını yasakladığını açıklamıştı. 

                                            

Safranbolu

Sansür

Sansürün evrimi: Yakılan kitaplardan görünmez haberlere

İnternet çağı öncesinde sansür üzerine düşündüğümüzde akla yasaklanan kitaplar, toplatılan gazeteler ve kapatılan yayınevleri gelirdi. Zamanla sansürün de iktidar kadar yaratıcı olduğunu, koşullara göre biçim değiştirdiğini gördük. Eskiden kitapları toplatıp meydanlarda yakanlar vardı, bugün ise "istenmeyen" haberlerin görünmez olması yeterli görülüyor. Araçlar değişse de amaç aynı kalıyor: Toplumun neyi bileceğin

 Algoritmalar çağında sansür

Bugün ise sansür çoğu zaman ne devlet memurunun kırmızı kaleminde ne de bir mahkeme mühründe karşımıza çıkıyor. Arama motorlarının sonuçlarında kaybolan haberler, dava tehdidi altında bırakılan gazeteciler, ekonomik baskılar nedeniyle sürdürülemez hale gelen araştırmalar ve sosyal medya algoritmaları aracılığıyla dolaşımı kısıtlanan içerikler yeni dönemin araçları haline geldi. Artık mesele bir haberi tamamen ortadan kaldırmak kadar, onun yeterince kişiye ulaşmasını engellemekten geçiyor.

Dijital çağın sansürü çoğu zaman sessiz ve gürültüsüz oluyor. Kitap yakmadan, yasak listeleri yayımlanmadan; bunun yerine haberleri gölgeleyip okuyucuya ulaşmasının önüne geçerek... Bu nedenle bu çağın sansürünün daha tehlikeli olduğunu düşünüyorum. Zira susturulan bir ses fark edilir, ama duyulmayan bir ses çoğu zaman fark edilmez. 

Bahar Akpınar   Kısa Dalga 

Tiyatro, canlı temas sayesinde nefes alıyor.

 Kültür ve sanat nereye?  

Rakamlara boğmadan, sonuçları kısaca okuyalım.

Sinema seyircisi %15 azalmış. Yerli filmde %18,3 yabancı filmde ise %10,7 düşüş var. Aslında hiç  fena sayılmaz! Bütün sezon boyunca dolu bir seansa hiç denk gelmedim. Hafta içi, hafta sonu, matine suare; hep 15 kişiyle film seyrettim.

86.092.168 kişi Türkiye nüfusu… Kişi başına yılda yaklaşık 0, 32 sinema bileti demek. Yaklaşım her 3 kişiye yılda bir kez sinema ziyareti demek.

Bu oran çok kritik. Çünkü sinema, 20. yüzyıl boyunca Türkiye’de en geniş halk eğlencesi biçimlerinden biriydi. Bugün ise sinema, geniş kitle eğlencesi olmaktan çıkıp daha seçici, daha pahalı, daha mekâna bağımlı ve daha orta sınıf bir tüketime dönüşüyor.

   

Yerli oyunların seyirci kaybetmesi, oyun yazarları için acı ama faydalı bir uyarı: Seyirci yerli metinden kaçmıyor; zayıf, didaktik, kendi toplumsal gerilimini sahne aksiyonuna çeviremeyen yerli metinden kaçıyor. Sahnede ‘mesaj’ değil, çatışma istiyor. ‘Dert anlatma’ değil, insan görme istiyor. Tiyatronun yerli metin tarafında daha sert, daha çağdaş, daha sınıfsal, daha politik ama daha az vaaz veren bir yazarlık damarına ihtiyacı var.

Bugünün genç seyircisi içerikten çok deneyim satın alıyor. ‘Bu oyunu izledim’ değil, ‘Orada bulundum’ demek istiyor. Tiyatro bu yüzden avantajlı; canlılık duygusu var. Stand-up bu yüzden yükseliyor; sosyal temas ve anlık tepki var. Konserler bu yüzden güçlü; beden, ses ve kalabalık var.

Türkiye’de kültür alanı ölmedi; ama eski seyirci çatırdıyor. Sinema artık otomatik kitle eğlencesi değil. Tiyatro, canlı temas sayesinde nefes alıyor.

Türkiye’de kültüre erişim, giderek daha fazla sınıf, şehir ve kuşak meselesine dönüşüyor. Kültür ve sanat dünyasının insanları bunu görmezse yalnız salon sayar, seyirciyi anlamaz.

Oysa mesele salon değil; insanın o salona gidecek parası, zamanı, cesareti, alışkanlığı ve aidiyet hissi olup olmadığıdır. 

Ayhan Tinin    Diken

gösterişe hayran olmaya başladığında ortaya sağlıklı rol modeller değil, dijital putlar çıkar.

      

 

Çağımızın vebası: Görünür olma hastalığı

Sosyal medya çağının yeni kültürü görünür olmaktır. Adeta yeni bir din gibi görünür olmaya inanıyoruz.  

Murat Ağırel   Cumhuriyet

Soma, Bergama ve Ayvalık

  

Kömürün gölgesinde dönüşüm tartışması

Kömürden çıkış, enerji dönüşümü ve çevre adaleti tartışmaları, bu kez kültür ve sanatın diliyle Soma, Bergama ve Ayvalık’ta gündeme taşınacak. “Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında” başlıklı proje kapsamında 5-7 Haziran tarihleri arasında panel, sergi, film gösterimi ve sanatçı buluşmaları düzenlenecek.

Program, yarın yani 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde Bergama Kültür Merkezi’nde başlayacak. Soma, Bergama ve Ayvalık’tan çocukların hazırladığı “Başka Bir Dünya” resim sergisinin açılışının ardından “Enerji Coğrafyaları: Toprak, Emek ve Yeşil Çelişkiler” başlıklı panel gerçekleştirilecek. Proje kapsamında üretilen eserlerden oluşan ve küratörlüğünü Günseli Baki’nin üstlendiği “İhtimal Eşikleri” sergisi de Bergama Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı’nda ziyaretçilerle buluşacak.

                                   

İnternet

 

“Ekran yorgunluğu”

Tabletten kitap, defter, kaleme dönüş

İsveç, 13 Nisan’da açıklanan “bahar bütçesi” ile eğitimde köklü bir dönüşüme gidiyor; bilgisayar ekranı yerini yeniden kitap, kalem ve deftere bırakıyor.

“Ekran yorgunluğu” olarak tanımlanan ekran üzerinden okuma yapmanın, “derinlemesine okuma” (deep reading) yetisini körelttiği, bilginin öğrenci belleğine aktarılmasını zorlaştırdığı saptandı.

Uluslararası Okuma Becerisi (PIRLS) raporlarında da 2016-2021 yılları arasında tablet kullanımı nedeniyle İsveçli öğrencilerin okuma-anlama düzeylerinde hızlı bir düşüş yaşandı.

Tablet kullanımı nedeniyle çocukların el yazısı yetenekleri geriledi bilgileri akılda tutmak, çarpım tablosunu ezberlemek bile gereksiz bulundu. Bu durum, beyindeki motor becerileri ve bilişsel gelişimi olumsuz etkiledi.

Ekranlar hazır bilgiye ulaşımı kolaylaştırdığı için çocukların araştırma isteğini ve sabrını köreltti. Dikkat dağınıklığı “kronik” bir yaygınlık kazandı.

UNESCO da 2023 raporunda, İsveç’e “teknolojinin eğitimde aşırı kullanımının öğrenme kalitesini düşürdüğü” uyarısında bulunmuştu. Dijital aygıtların odaklanma sürelerini kısalttığı, okuma alışkanlığını zayıflattığı ve “ekran yorgunluğu” yarattığına ilişkin somut veriler, hükümeti bütçede radikal bir yatırıma itti. 2026 “bahar bütçesi”yle yapılacak yatırımlar, okullarda tablet ekranlarını karartacak; onun yerine kütüphaneleri ve fiziksel ders kitaplarını yeniden eğitimin merkezine yerleştirecek.

‘EKRANDAN KİTAP KAPAĞINA’ 

  

Ali Haydar Nergis   Cumhuriyet 

Fim

 

2026 Haziran

Öncekiler gibi, dalga dalga değil. Nokta atışı ışınlar yayan, ışın kılıcı gibi, mermi gibi. Kalabalık insan gruplarını uzaktan kontrol etmek için kullanılan, esasen askeriye için geliştirilmiş milimetrik radyasyon! “İnsan sağlığına zararlı değildir” güvencesi alınmadan hayatımıza sokulan 5G, uzmanlara göre devasa bir “kitlesel deney”! Şimdilik, 5G radyasyonunun derimizi, gözlerimizi, testisleri, sinir sistemini ve ter bezlerini etkilediğini biliyoruz; uzun vadede etkileri kim bilir nasıl? 3 ila 100 metrede bir, her sokakta, lamba direklerinin üstünde, otobüs duraklarında, evimizin dibinde bir “kutucuk” olacak artık. Tanıştıralım, milyonlarca yeni baz istasyonunuz!