15 Nisan 2026 Çarşamba

Kültürle göz boyama

  

 Gündem yoğun diye doğanın çığlığını duymuyoruz!

Cultural washing: Kültürle göz boyama


Arundhati Roy, Hindistan’da çevreyi kirleten sponsorlara ve onlardan beslenen STK’lara karşı kaleme aldığı bir yazısında bu "aklama" yöntemine dikkat çeker:

“Sonsuz tüketim hayali sanat dünyasına da sızdı. 'Greenwashing' (yeşille göz boyama) ile gördüğümüz yöntemin bir benzerine artık 'cultural washing' (kültürle göz boyama) biçiminde tanık oluyoruz. (...) Dünyanın en büyük edebiyat festivallerini finanse edenler ormanlardaki yerli halkları yok ediyor. Maden şirketleri, bir yandan dünyayı yok ederken diğer yandan ifade özgürlüğünden medeni bir tarzda söz eden harikulade kimselerle festivalleri finanse ediyorlar. (...) Milyarlarıyla silahlanmış bu STK’lar, potansiyel devrimcileri ücretli aktivistlere dönüştürerek onları radikal bir meydan okumadan caydırırlar. Böylelikle de düşünme tarzları yumuşatılır. Farklı bir dünyayı tahayyül imkânlarımızın büyük kısmı ortadan kaldırılır."

Roy’un altını çizdiği gibi; ekolojik felaketin asıl sorumlularının STK’lar ve yandaş medya aracılığıyla aklanma çabası, sadece bizim ülkemizde değil, dünyanın dört bir yanında gerçekleşiyor. Çeşitli "fon"larla yapılan işlerle, sistemin çizdiği sınırların dışına çıkmadan "muhalifmiş" gibi yapılıyor.
Sarı çevrecilik

Sarı sendika olur da "sarı çevreci STK" olmaz mı? Elbette olur. Örneğin İstanbul’da geçtiğimiz yıllarda "7. Kıta" sloganıyla açılan 16. İstanbul Bienali’nin sponsorları arasında çevreyi en fazla kirleten şirketlerin olduğu ortaya çıkmış; bu ikiyüzlülüğü fark eden bazı sanatçılar bienali protesto etmişti. Pelin Cengiz’in belirttiği gibi, dev enerji şirketleri sadece Avrupa’da lobi faaliyetlerine milyonlarca euro harcayarak "kirletme hakkı" satın alıyorlar. 
Özcan Yaman   Evrensel